Havşa, delik ağzının koni biçiminde genişletilmesidir. Amacı, gömme başlı bir vidanın veya bağlantı elemanının başının cam yüzeyiyle aynı hizada kalmasını sağlamaktır.

Neden gerekir?

Düz bir delikte vida başı cam yüzeyinden dışarı taşar. Bunun üç sonucu vardır:

• Estetik: Taşan baş, özellikle duşakabin ve korkuluk gibi görünür uygulamalarda kabul edilmez.
• Güvenlik: Çıkıntı, geçiş noktalarında takılma ve yaralanma riski yaratır.
• Mekanik: Havşa, bağlantı elemanının yükü cam yüzeyine daha geniş bir alandan aktarmasını sağlar. Nokta yük yerine dağıtılmış yük, camda gerilme yoğunlaşmasını azaltır.

Üçüncüsü en az bilinen ama en önemli olanıdır. Cam gevrek bir malzemedir; nokta yük altında çatlak başlatır.

Nerede standarttır?

• Duşakabin: Menteşe ve tutucu bağlantıları
• Cam korkuluk: Nokta tutucu (spider) bağlantıları
• Nokta bağlantılı cephe: Rotule sistemleri
• Cam kapı: Kilit ve menteşe montajı
• Mobilya camı: Ayak ve bağlantı elemanları

Havşa geometrisi

İki değer belirleyicidir:

Açı. Bağlantı elemanının baş açısıyla eşleşmelidir. Uyumsuz açı, başın yalnızca bir çember boyunca temas etmesi demektir — yani yine nokta yük.

Derinlik. Baş tam gömülmeli ama havşa cam kalınlığının fazlasını yememelidir. Aşırı derin havşa, o noktada kalan cam kesitini inceltir ve zayıf nokta yaratır.

Bu iki değerin her parçada aynı çıkması montaj kalitesini belirler. Elle yapılan havşada bu tekrarlanabilirlik sağlanamaz; CNC kontrollü makinelerde reçeteye tanımlanır.

Tek taraflı mı, çift taraflı mı?

Camın hangi yüzü görünecekse o tarafa havşa açılır. Her iki yüzün de görünür olduğu uygulamalarda (cam korkuluk, bölme) çift taraflı havşa gerekir; bu durumda delik ortada dar, iki uçta geniştir.

Sık yapılan hatalar

1. Temperlemeden sonra havşa açmaya çalışmak. Mümkün değildir; cam paramparça olur. Havşa dahil tüm mekanik işlemler temperleme öncesinde bitmelidir.

2. Havşayı cam kenarına çok yakın açmak. Havşa deliği genişlettiği için, kenar mesafesi hesabı düz delikten farklıdır — havşanın geniş çapı üzerinden hesaplanmalıdır.

3. Yanlış açı seçimi. Bağlantı elemanı tedarikçinizden baş açısını teyit edin; varsayımla ilerlemeyin.

4. Bağlantı elemanını doğrudan cama sıkmak. Havşa doğru açılmış olsa bile, metal ile cam arasına daima elastik bir ara eleman (conta, naylon bilezik) girmelidir. Metal-cam doğrudan teması nokta gerilme yaratır.

Makine tarafında ne gerekir?

Havşa, delme makinesinin ayrı bir yeteneğidir. Makinenin havşa takımını taşıyabilmesi ve delme-havşa geçişini yönetebilmesi gerekir. Otomatik takım değiştiricili makinelerde bu geçiş operatör müdahalesi olmadan yapılır — DD6‘daki 6+6 taret sistemi bunun için vardır.

Farklı bağlantı elemanları farklı havşa açıları gerektiriyorsa, takım sayısı doğrudan üretim hızınızı etkiler.

Cam delme makineleri hakkında detaylı bilgi alabilir veya kullandığınız bağlantı elemanlarını paylaşarak uygun takım yapılandırmasını birlikte belirleyebilirsiniz.